| Question | Answer |
| Nefrolithiasis/Urolithiasis: kenmerken, oorzaken, | -Risico op nierstenen:10%. Man:vrouw, 2:1. Meestal tussen 22-55 jaar. Kans op recidief=50-70%
-Meestal calciumoxalaatstenen (40-50%)
-O: <citraat, >zouten, steenvormende bacterie, structurele afwijking
-K: Rusteloze patiënt met pijn, bleekheid, zweten. |
| UWI (cystitis) | -Incidenthie hoogst bij vrouw 60 jaar
-Meestal door E.coli
-K: veel plassen, dysurie, hematurie, buikpijn, stinkende urine, troebele urine
!Koorts: pyelitis of pyelonefritis! |
| BPH | ->60j
-Transitiezone: hyperplasie --> urethracompressie
K: Mictieklachten, veel plassen, nycturie, nadruppelen, moeite met uitplassen
B: zittend plassen, alfa-blokker, 5-alfa-reductase, TURP, laser therapie, TUNA, prostatectomie |
| Prostaatcarcinoom | Langzaam groeiende adenocarcinoom, perifere zone
R: >50j, (+)fam, Afro-amerikaans
D: PSA >3ng/ml (kans op prostaatcarcinoom)
K: Vaak geen. Mictieklachten zelden een uiting van prostaatcarcinoom
!Uitzaaiing: bot/lymfogeen |
| Blaascarcinoom | -Vaker man (4:1)
90% urotheelcarcinoom (minder agressief), 8% PCC, 2% adeno
Meestal in het overgangsepitheel
R: roken, industriele carcinogenen
K: pijnloze hematurie, vaak UWI, >mictie, dysurie
B: chirurgie, +chemo/immuno |
| Blaaspoliep | -Voorstadium blaascarcinoom, vrijwel altijd maligne |
| Testiscarcinoom | Zeldzaam, wel meest voorkomende kanker tussen 30-40 j
Seminoom (vaak) of kiemcel (teratoom).
Metastase:lymfatisch, intra-abdominaal. Bij teratoom > longen
50% heeft metastase bij presentatie
R:niet-ingedaalde testis
K:pijnloze testiculaire knobbel |
| Torsio testis | -Draaien zaadstreng > obstructie vasculatuur
-Meestal<3 jaar of na puberteit
-Intravaginaal vs extravaginaal
K: ernstige, unilaterale pijn, misselijkheid en braken
De cremasterreflex is vaak afwezig.
B: retorsie |
| Epidydimitis: bacteriële oorzaak | -Bacteriële epididymitis= meest voorkomende inflammatoire aandoening van het scrotum.
-Vaak secundair aan infectie van de ureter en is verspreid via de vas deferens
-Vaak E.coli. Tussen 15-30j vaak soa (chlamydia of gonorrhoe) |
| Spermatocele: kenmerken, klachten, behandeling | -cyste die spermatozoa bevat in de epididymis (groter dan 2 cm)
-Meestal in hoofd epididymis (lijkt op 3e bal)
O: infectieus, idio, obstructief, trauma
R: vasectomie, >leeftijd
K: geen
B: excisie bij klachten |
| Hydrocele: kenmerken, klachten, behandeling | -Ophoping van vloeistof tussen de pariëtale en viscerale lagen tunica vaginalis.
-K:geen, zwaar onaangenaam gevoel balzak
Chirurgie bij een inguinale hernia of onderliggende testiculaire pathologie
Excisie bij klachten en/of cosmetische bezwaren. |
| Varicocele | -Een varicocele staat voor dilatatie en kronkeligheid van de pampiniforme plexus van de zaadstreng.
-Vaak links
-K: geen, pijnlijke zwelling bij inspanning
-B: percutane embolisatie
!Kan leiden tot infertiliteit door >temp scrotum |
| Cryptorchisme (afwezige zaadbal) | Normaal: met 32 weken beide ingedaald. Indien niet, vaak <3maand na geboorte.
-Retractiel
-Incompleet
-Ectopisch
B: operatie |
| Phimosis | Fibrose voorhuid
-chronische voorhuidirritatie of 'sproeien' tijdens mictie.
-VG recente of terugkerende infectie onder de voorhuid.
B: besnijdenis |
| Hypospadie | Abnormale ontwikkeling van de distale urethra > meatus ergens op het ventrale oppervlak tussen
Het restant van de urethra distaal van de meatus is fibrotisch, >penis naar beneden of naar de zijkant buigt bij erectie =chordee. |
| Epispadie | Bij epispadie bij jongens bevindt de urethrale meatus zich aan de dorsale zijde van de penis. Bij meisjes kan de urinebuis over de hele lengte gespleten zijn of in de buikholte uitmonden. |
| Priapisme | Verlengde erectie (>4u), pijnlijk. Abnormaliteit corpora cavernosa (95% veneus)
-B (veneus): aspiratie, alfa-agonist, operatie.
-Meest voorkomende oorzaak =bijwerking van geïnjecteerde intracavernosale drugs om erectiele disfunctie te behandelen. |
| Peyronie | -50-60j
-progressieve asymmetrische fibrotische plaques in de fascia die de corpara cavernosa omgeven > buiging penis |
| Erectiele dysfunctie | -Vaak bij DM
O: angst, depressie, >alcohol, thiazide, b-blokker, hypothy.
B: PDE-5 remmers |
| Retrograde ejaculatie (bij DM) | Bij patiënten met diabetes komt retrograde injectie vooral voor bij de patiënten met autonome neuropathie. Het sperma komt hierbij in de blaas terecht, waardoor de patiënt droog klaarkomt. Bij een kinderwens kan sperma geïsoleerd worden en gebruikt. |
| Behandeling urineincontinentie | 1) Niet-medicamenteus: leeftstijl
2a) Alfanlokker
2b) Anti-cholinergica (bij urge-incontinentie)
3) TURP |
| Prostaatcarcinoom: behandeling | -Brachytherapie
-Bestraling
-Prostatectomie
-Hormoontherapie: LHRH agonisten of antagonist
-Anti-androgeen
Metastasen: hormoontherapie |
| Blaassteen | Cystitis achtige klachten
Urgency
Blaaskrampen
Hematurie of oligurie |
| Nier/urethersteen | Koliekpijn
Loze aandrang urine |
| Urethrasteen | Mictiedrang
Onvermogen tot mictie
Slappe straal |
| Bij koliekpijn veel/weinig drinken? | Weinig bij kolieken
Veel drinken is ter voorkoming urolithiasis |
| UWI behandeling | 1e keus: nitrofurantoïne
2e keus: fosfomycine eenmalige gift 3 gram, 2
3e keus: trimethoprim
Bij zwangeren:
1e keus: nitrofurantoïne (niet rond à terme datum).
2e keus: amoxicilline/clavulaanzuur |
| Testiscarcinoom behandeling | Orchidectomie
25% met stadium 1 ziekte krijgen een relapse <1j.
Opties verdere behandeling van stadium 1 ziekte:
-Onmiddellijke chemotherapie
-Retroperitoneale lymfklierknoop dissectie.
-Surveillance en behandeling als metastasen verschijnen. |
| Testiscarcinoom prognose | 5-jaarsoverleving stadium 1 = 99%, 5-jaars overleving stadium 4 = 80% |
| Epidydimitis: niet-infectieus | Morbus Behcet
Granulomatose met polyangittis (Ziekte van Wegener)
Polyartritis nodosa
Henoch Schonlein |
| Epidydimitis: klachten en behandeling | K: Zwelling, gevoelig, rood en warm, koorts, rillingen, mictieklachten. Testis niet opgetrokken!
B: breedspectrum AB |
| Phimosis secundair | meestal te wijten aan balanitis xerotica obliterans die wordt gekenmerkt door een verdikte, witachtige, fibrotische niet-terugtrekbare voorhuid.
De piekincidentie is 8 jaar en de aandoening is een duidelijke indicatie voor besnijdenis. |
